Met de mantel der liefde bedekken?

Laatst vroeg iemand of oplossingsgerichte conflicthantering niet lijkt op alles met de mantel der liefde bedekken. Mijn reactie daarop is dat iets met de mantel der liefde bedekken betekent dat je niet praat over wat er echt toe doet, en alleen maar aardig tegen elkaar doet zonder dat de echte problemen daarmee worden opgelost. Dat is in mijn ogen niet hetzelfde als oplossingsgerichte conflicthantering. Want bij oplossingsgerichte conflicthantering focus je voortdurend op waar het de gesprekspartners echt om gaat.

Maar bij oplossingsgerichte conflicthantering laat je de woede niet oplopen. Emotionele uitbarstingen leiden immers niet tot kalmering maar juist tot meer emoties. Agressie heeft de neiging om escalerend te werken. Hoe werkt dat? Mensen schatten de pijn die hen door de ander wordt aangedaan sterker in dan de pijn die zij anderen aandoen. Mensen die boos reageren op boosheid denken de ander “met gelijke munt” terug te betalen. Maar vanwege deze tendens om de pijn die je is aangedaan als erger te ervaren dan de pijn die de ander heeft, escaleert de boosheid en de agressie. Als je emoties hoog oplopen en je laat stoom af door de emotie te benoemen, wordt de emotie sterker in plaats van minder sterk. Dit pleit ervoor om je boosheid te beteugelen en het mythe van de stoomketelmetafoor los te laten.

Oplossingsgerichte conflicthantering gaat ervan uit dat mensen constructieve bedoelingen en intenties hebben, hoe boos of negatief ze zich ook uiten. Door ervan uit te gaan dat er een constructieve bedoeling en intentie is, ontvouwt de interactie zich daadwerkelijk steeds constructiever. Een kort voorbeeld van oplossingsgerichte conflicthantering, waarbij je er vanuit gaat dat er een constructieve bedoeling is te vinden en je jezelf de opdracht geeft om er achter te komen wat die is:

Joris:” Het verslag van Klaas deugt weer voor geen meter!”

Klaas:”Je denkt toch niet dat ik ook maar een poot ga uitsteken om Joris nog een keer te helpen! Hij zoekt het verder maar uit. Ik ga me toch niet uit de naad werken om stank voor dank te krijgen?! Ik heb nu echt genoeg gedaan, niets is goed genoeg voor hem en hij geeft alleen maar kritiek. Doe het maar zelf!“

Oplossingsgerichte reactie:”Ah, begrijp ik het goed, Klaas, dat jij je uit de naad werkt om goed werk te leveren en dat je graag van Joris zou merken wat er goed is aan je werk?”

Klaas:”ja, natuurlijk! Ik heb zelf in mijn vrije weekend nog zitten doorploeteren, en een bedankje kon er niet eens van af.”

Oplossingsgerichte reactie:”ik begrijp het, een bedankje voor al je werk in je vrije weekend..welke mogelijkheden zie je daartoe, Joris?”

Joris:”ach natuurlijk, ben ik gewoon vergeten joh, niet zo overgevoelig he, je snapt toch wel dat ik het prima vind dat jij in je vrije weekend nog zo hard werkt..”

Oplossingsgerichte reactie: ”Ok…dus je vindt het prima dat Klaas er zo hard aan werkt…hoe klinkt dat, Klaas?”

Klaas:”nou, wel prettig om te horen..ik bedoel eh”

Joris:”Maar je hebt enorme berekeningsfout gemaakt…dat kan ik toch niet laten gaan?!”

Klaas:”Nee, natuurlijk niet, maar je zei alleen maar dat wat er fout was!”

Oplossingsgerichte reactie:”aha…het klinkt alsof jullie het allebei belangrijk vinden dat fouten gecorrigeerd worden en dat er waardering is voor het werk dat er al is verzet, klopt dat?”

Beiden:”ja zeker!”

Bij oplossingsgerichte conflicthantering ontvouwt zich een steeds constructievere dialoog over problemen en doelen. In plaats van iets te bedekken met een mantel, creëer je een atmosfeer waarin er ruimte komt om gezamenlijke constructieve oplossingen te vinden en bloot te leggen.