De oplossingsgerichte aanpak komt van oorsprong uit de therapie en werd vervolgens in individuele coaching gebruikt. Lange tijd bleef de oplossingsgerichte aanpak vooral bruikbaar bij verandering op individueel niveau. Van veel oplossingsgerichte interventies is vrij snel te zien hoe die benut kunnen worden in individuele verandertrajecten. Toen wij in 2002 begonnen met trainingen geven werd ons vaak de vraag gesteld: ”Is deze aanpak ook in teams te gebruiken?” Daarop gaven wij een volmondig “ja” als antwoord. Voorbeelden van oplossingsgerichte teamtoepassingen zijn hier te vinden.
Naast de individuele en team toepassingen is de oplossingsgerichte benadering ook heel goed bruikbaar bij systeembrede organisatieverandering en organisatieverandering op afdelingen. Oplossingsgerichte organisatieverandering is doelgerichte verandering, waarbij voortdurend wordt benut wat werkt in de specifieke context en successen in het verleden worden benut om stapsgewijze progressie te maken in de richting van de positieve resultaten. Hier kun je uitgangspunten bij oplossingsgerichte organisatieverandering vinden. Twee eenvoudige voorbeelden van oplossingsgerichte interventies die bij organisatieverandering benut kunnen worden zijn:
1. Oplossingsgerichte brainstorm sessies waarbij het doel is om te divergeren, dus om zoveel mogelijk verschillende invalshoeken te benutten om de verandering te doen slagen. De deelnemers brainstormen bijvoorbeeld aan de hand van allerlei oplossingsgerichte vragen, afhankelijk van het doel van de bijeenkomst, zoals bijvoorbeeld:
a. Wat vinden wij belangrijk bij het vormgeven aan de verandering?
b. Stel de verandering is succesvol doorgevoerd, wat is er dan bereikt? Wat merken onze klanten dan?
c. Welke veranderingen hebben we in het verleden al eens met succes doorgevoerd en wat werkte er toen goed?
d. Waaraan zouden wij merken dat we goed op weg zijn met het vormgeven aan de verandering? Waaraan zouden medewerkers het merken?
Na afloop van de brainstorm kun je ook weer convergeren, bijvoorbeeld met de vraag:
”wat is voor ons allemaal belangrijk?”, “waar zijn we het over eens?”
2. Oplossingsgericht experimenteren. Bij veranderingen is het vaak handig om er een element van experimenteren in te brengen. Je bent immers met iets nieuws bezig, wat vraagt dat je telkens bereid bent bij te stellen en te leren van hoe de stappen aan het uit pakken zijn. Een voorbeeld van oplossingsgericht experimenteren is een organisatie in de zorgsector, die in een pilot een klein zelfsturend team de gelegenheid geeft om thuiszorg te gaan bieden. Op gezette tijden evalueert de organisatie wat er al is bereikt door het team, hoe ze dat al voor elkaar hebben gekregen en waarop de organisatie en het team zich als volgende stappen gaan richten. Een ander voorbeeld is een organisatie die de oplossingsgerichte aanpak door de hele organisatie wil gaan implementeren en start met een klein groepje dat getraind wordt in oplossingsgericht werken en dat de aanpak gaat toepassen in het werk, waarna anderen nieuwsgierig worden wat die aanpak inhoudt. Met die nieuwsgierigen wordt de volgende trainingsgroep samengesteld. Zo ontstaat een olievlek van enthousiaste toepassers en ontstaat massa.
Op 9 december organiseert NOAM een eendaagse workshop doen wat werkt in organisatieverandering voor iedereen die organisatieveranderingen (bege-)leid. Zie hier voor meer informatie.
Geen opmerkingen:
Een reactie plaatsen