dinsdag 19 mei 2009

Terugkomdag Oplossingsgericht Werken

Op 29 mei organiseren we een terugkomdag voor mensen die al eens een training of opleiding bij NOAM gevolgd hebben en/of onze boeken, site en artikelen al kennen. Tijdens de dag gaan we in op de ervaringen van de deelnemers met de oplossingsgerichte methode en op vragen die er zijn over oplossingsgerichte interventies. Er is veel gelegenheid om te oefenen, zowel met eigen cases als op cases die door de trainers worden gespeeld. Ook gaan we werken met de oefening het oplossingsgerichte reflecterende team, een oplossingsgerichte intervisietechniek. Inschrijven kan hier

Solution Focused Reconstructive memory: helping to remember the helpful bits of your past

Net zoals het je een voorstelling maken van de toekomst, speelt het je een voorstelling maken van het verleden een belangrijke rol in onze sociale interacties. Het je herinneren van gebeurtenissen in het verleden is een reconstructief proces; je bouwt je herinnering op uit kleine beetjes van ware gebeurtenissen, gefilterd door je gedachten over wat er had moeten gebeuren, wat er had kunnen gebeuren en hoe je het graag had willen laten gebeuren. Mensen herinneren zich vooral wat er past binnen het beeld dat ze hebben opgebouwd van henzelf. Mensen tenderen ernaar om hun persoonlijke geschiedenis te herschrijven op een manier die past bij het beeld dat ze hebben opgebouwd van zichzelf. Als mensen een problematisch beeld hebben opgebouwd van zichzelf, dan zullen ze zich vooral de gebeurtenissen in het verleden die passen bij dat problematische beeld herinneren, en die gebeurtenissen worden in het problematische licht geplaatst en zich zo herinnerd dat het past in het plaatje. Dit gereconstrueerde geheugen geldt zowel voor negatieve als voor positieve “schemas” (als het ware een coherente beeldvorming van jezelf).


Elliot Aronson zegt het zo in een hoofdstuk over sociale cognitie in zijn boek The Social Animal:

“Like imagining the future, recalling the past plays an important role in our social interactions, and is also subject to bias. Remembering is a reconstructive process; we recreate our memories from bits and pieces of actual events filtered through and modified by our notions of what might have been, what should have been and we would like it to have been. Leading questions do not only influence the judgment of facts, but also can affect the memory of what has happened. We tend to rewrite our personal histories, we disremember in a way that fits our schemas, fit the image that we have build up of ourselves.”

Een voorbeeld kan dit verhelderen:

In een simpel experiment door Michael Ross, Cathy McFarland en Garth Fletcher kreeg een groep studenten een overtuigende boodschap te horen over het belang van regelmatig tandenpoetsen. Een andere groep kreeg deze boodschap niet. Na deze boodschap te hebben gekregen, veranderde de attitude van de studenten die de boodschap hadden gehoord ten aanzien van tanden poetsen sterk. Dat is niet zo verrassend. Wat verrassender is, is dat later op diezelfde dag, in een andere situatie, alle studenten de vraag kregen “” hoe vaak heb je je tanden gepoetst in de afgelopen 2 weken?” Degenen die de overtuigende boodschap over het belang van tanden poetsen hadden gehoord, herinnerden zich dat zij hun tanden veel vaker hadden gepoetst, dan de studenten die de overtuigende boodschap niet hadden gehoord. De studenten die hun attitude ten aanzien van tandenpoetsen hadden veranderd, op basis van de overtuigende boodschap van het belang van tandenpoetsen, gebruikten hun nieuwe attitude als een heuristiek om het zich te kunnen herinneren. Ze moesten zich als het ware wel herinneren dat ze zich altijd al verstandig hadden gedragen, hoewel ze net die dag pas hadden gehoord wat dat verstandige gedrag eigenlijk was.

Bij oplossingsgericht werken is deze werking van het reconstructieve geheugen een belangrijk inzicht. Het helpt de oplossingsgerichte professional te begrijpen dat de vraag naar eerdere successen een hele lastige vraag is, wanneer iemand al tijden met een probleem rondloopt. Bij oplossingsgericht werken help je clienten om zich de behulpzame, werkzame aspecten uit hun verleden weer te herinneren. En in die behulpzame herinneringen zullen feitelijke, ware gebeurtenissen en ook gewenste gebeurtenissen verweven zijn met elkaar. Daarmee wordt door te praten over wat werkte in het verleden al snel een praten over een gewenste toekomst.